KHUNG XƯƠNG CỦA VIỆC TẠO DÁNG BONSAI
Chạc cây
Chạc cây, nhánh nhỏ là bộ phận chủ yếu để thiết kế cho thân chính, chúng quyết định hình thái cơ bản của tổng thể bonsai. Chạc cây phát triển theo hướng nào, bố cục dạng vẻ ra sao sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện chủ đề tư tưởng.
(1). Cành phiêu dật (phóng khoáng, tự nhiên)
Thân chính phát triển theo hình chữ S, các nhánh nhỏ cũng uốn lượn theo hướng lên trên, dáng mềm mại tự nhiên.
(2) Cành hồi hoàn (quay lại)
Các nhánh nhỏ vươn ra ngoài, tẽ ra thành hình rẻ quạt, nhưng có xu hướng quay ngược lên mỗi cụm cành cũng tạo nên nửa hình tròn. Kiểu này trông phóng khoáng nho nhã.
(3). Cành tà diệt (Nghiêng ngả)
Nhánh chính nghiêng, hướng ra ngoài, nhánh nhỏ lại hướng ngược lên, tuy rũ xuống mà thế rất vững vàng. Nhánh chính đổ xuống như sơn tuyền, nhánh nhỏ tung lên như sóng trông bồng bềnh, đẹp mắt.
(4) Cành bình triển
Nhánh lớn phát triển theo chiều ngang còn các nhánh nhỏ thì tạo thành mặt phẳng nhưng uốn lượn như dợn sóng theo phong cách áng mây của “Tô phái”.
(5) Cành thượng dương
Thượng dương là loại nhánh hướng lên trên cả nhánh lớn và nhỏ đều mọc hướng lên trên, tạo cảm giác tích cực, vươn lên.
(6) Cành tự nhiên
Cái gọi là “cành tự nhiên” ở đây tức là chỉ các nhánh mọc nhiều một cách tự nhiên nhưng theo thứ tự “trái – phải – trái” một cách đều đặn. Dạng này cho ta cảm giác sức nhanh nhẹn của tuổi thanh xuân.
(7) Cành lộc giác (sừng nai)
Các cành sắp xếp tự nhiên nhưng rất giống gạc nai. Kiểu dáng giản dị trang nhã thường thấy trong kỹ thuật tạo hình của bonsai phái Lĩnh Nam.
(8) Cành móng gà
Các chạc cây mọc ra từng cụm giống như móng gà (ngắn hơn kiểu sừng nai). Các nhánh vươn ra khắp trên dưới, phải trái, trước sau dày nhưng không rậm rạp trông rất cổ điển. Đây cũng là một trong những thủ pháp tạo hình bonsai của phái Lĩnh Nam.
(9) Cành loan khúc (nhánh cong)
Hình dáng trông như con Giao long uốn mình, mềm mại nhưng mạnh mẽ. Đặc điểm của dạng này là ôn hòa.
(10) Cành khúc chiết (gấp khúc)
Mỗi một nhánh đều cong lên và gập xuống nhiều lần đều đặn như thế, đặc trưng của dạng này là “cương nghị”, đây cũng là thủ pháp bonsai của phái Lĩnh Nam.
(11) Cành phong xuy (gió thổi)
Ở dạng này, các nhánh nhỏ sẽ mọc ngược với thân chính cho ta cảm giác như chúng đang bay phất phới trong gió vậy.
(12) Kiểu rèm buông
Các nhánh nhỏ mềm và buông xuống như những sợi tơ trông như một cô gái ngồi xõa tóc. Kiểu này cho người ta cảm giác dễ chịu.
(13) Kiểu mạn khúc (dây leo)
Các nhánh nhỏ của kiểu cành mạn khúc dài và uốn cong nhiều như những con rắn, trông hoang dã, tự nhiên.
